Sử dụng thuốc bảo vệ thực vật không đúng có thể ảnh hưởng chất lượng nông sản, môi trường và làm tăng nguy cơ kháng thuốc của sinh vật gây hại.
Áp dụng IPM và IPHM, lượng thuốc bảo vệ thực vật giảm 25 – 30%
Thấy gì từ những mô hình giảm thuốc bảo vệ thực vật trên cây lúa?
Sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng cách, hướng tới nông nghiệp xanh
5 định hướng về quản lý và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật
Nguy cơ từ việc sử dụng thuốc BVTV không đúng
Theo PGS.TS Nguyễn Văn Viên, chuyên gia thuốc bảo vệ thực vật (BVTV), sử dụng thuốc an toàn, hiệu quả và có trách nhiệm đang là vấn đề được nhiều quốc gia quan tâm, trong đó có Việt Nam.
Việc sử dụng thuốc không đúng không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả phòng trừ sinh vật gây hại mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sản xuất nông nghiệp, môi trường sinh thái và sức khỏe cộng đồng.
TS Viên cho biết, sử dụng thuốc BVTV không đúng bao gồm dùng sai loại thuốc, sai liều lượng, nồng độ, thời điểm, phương pháp sử dụng hoặc không bảo đảm thời gian cách ly trước thu hoạch.
Trước hết, việc sử dụng thuốc BVTV dưới liều lượng quy định có thể khiến sinh vật gây hại không bị tiêu diệt, tiếp tục tồn tại và gây thiệt hại cho cây trồng. Sử dụng thuốc BVTV lớn hơn liều quy định, trong một số trường hợp thuốc còn gây hại trực tiếp cho cây như vàng lá, héo lá, rụng nụ, hoa, quả, thậm chí khiến cây chết, ảnh hưởng đến năng suất và hiệu quả kinh tế.
PGS.TS Nguyễn Văn Viên, chuyên gia thuốc bảo vệ thực vật khuyến cáo nông dân chỉ sử dụng thuốc khi cần thiết, tuân thủ nguyên tắc ‘4 đúng’, đọc kỹ hướng dẫn trên bao bì và sử dụng thuốc có trách nhiệm. Ảnh: Duy Học.
PGS.TS Nguyễn Văn Viên, chuyên gia thuốc bảo vệ thực vật khuyến cáo nông dân chỉ sử dụng thuốc khi cần thiết, tuân thủ nguyên tắc “4 đúng”, đọc kỹ hướng dẫn trên bao bì và sử dụng thuốc có trách nhiệm. Ảnh: Duy Học.
Đáng chú ý, nếu không tuân thủ thời gian cách ly, nông sản có nguy cơ tồn dư thuốc BVTV vượt mức cho phép, ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng và hoạt động xuất khẩu.
Thời gian cách ly là khoảng thời gian tính từ lần xử lý thuốc cuối cùng đến khi thu hoạch nhằm bảo đảm dư lượng thuốc trên nông sản giảm xuống mức an toàn theo quy định. Đây là yêu cầu quan trọng để bảo đảm chất lượng, an toàn thực phẩm và đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường.
Bên cạnh đó, thuốc BVTV sử dụng không đúng cách có thể gây ô nhiễm đất, nguồn nước, ảnh hưởng đến môi trường sinh thái và nhiều loài sinh vật có ích, trong đó có các loài thiên địch của sinh vật gây hại cây trồng.
Việc sử dụng thuốc không hợp lý, dùng liên tục một loại thuốc nhiều lần có thể khiến sinh vật gây hại hình thành khả năng chống chịu, kháng thuốc, khiến công tác phòng trừ ngày càng khó khăn, tốn kém hơn.
Về con đường phát tán của thuốc BVTV ra môi trường, TS Viên cho biết nguy cơ có thể xuất hiện trong quá trình vận chuyển, bảo quản nếu bao bì thuốc bị đổ vỡ, rò rỉ. Khi sử dụng trên đồng ruộng, thuốc có thể bay hơi vào không khí và phát tán theo gió.
Ngoài ra, nước mưa hoặc nước tưới có thể cuốn thuốc thấm vào đất, di chuyển xuống nguồn nước ngầm hoặc rửa trôi vào kênh mương nội đồng, ao hồ, sông suối, gây nguy cơ ô nhiễm môi trường.
Để hạn chế những tác động này, nông dân chỉ sử dụng thuốc khi cần thiết, tuân thủ nguyên tắc “4 đúng”, đọc kỹ hướng dẫn trên bao bì và sử dụng thuốc có trách nhiệm. Đồng thời cần bảo đảm an toàn trong vận chuyển, bảo quản, tránh rò rỉ, đổ vỡ và thu gom bao bì thuốc sau sử dụng đưa đến nơi quy định.
Quản lý dịch hại tổng hợp để giảm phụ thuộc thuốc hóa học
Theo TS Viên, bên cạnh sử dụng thuốc đúng cách, việc hạn chế những lần phun không cần thiết có ý nghĩa quan trọng trong bảo vệ cây trồng và môi trường.
Để quyết định thời điểm sử dụng thuốc BVTV, nông dân cần căn cứ vào mật độ sinh vật gây hại, chỉ tiến hành phòng trừ khi mật độ đạt ngưỡng cần thiết ở từng giai đoạn sinh trưởng, phát triển của cây trồng.
Áp dụng tốt các biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), kết hợp kỹ thuật canh tác tiên tiến, biện pháp sinh học và thường xuyên theo dõi đồng ruộng sẽ giúp giảm phụ thuộc vào thuốc hóa học. Ảnh: Duy Học.
Áp dụng tốt các biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), kết hợp kỹ thuật canh tác tiên tiến, biện pháp sinh học và thường xuyên theo dõi đồng ruộng sẽ giúp giảm phụ thuộc vào thuốc hóa học. Ảnh: Duy Học.
Đồng thời cần lựa chọn thời điểm sinh vật gây hại hoạt động, dễ tiếp xúc và mẫn cảm với thuốc, khi điều kiện thời tiết thuận lợi, không gây hại cho cây trồng và bảo đảm thời gian cách ly trước thu hoạch.
Áp dụng tốt các biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), kết hợp kỹ thuật canh tác tiên tiến, biện pháp sinh học và thường xuyên theo dõi đồng ruộng sẽ giúp giảm phụ thuộc vào thuốc hóa học.
Trong đó, cần chú trọng bảo tồn, khuyến khích hoạt động của thiên địch và bảo vệ các sinh vật có ích sẵn có trong tự nhiên. Nông dân có thể trồng bổ sung cây hoa, cây cung cấp nguồn mật trên bờ ruộng để tạo môi trường thuận lợi cho thiên địch phát triển. Ở những nơi có điều kiện, có thể nhân nuôi và thả bổ sung thiên địch vào đồng ruộng.
Việc thường xuyên thăm đồng cũng giúp phát hiện sớm, xác định đúng loài sinh vật gây hại để lựa chọn biện pháp phòng trừ phù hợp. Khi mật độ sinh vật gây hại còn thấp, cần ưu tiên các biện pháp phi hóa học, xử lý trước khi chúng sinh sản và phát triển mạnh. Chẳng hạn có thể bắt diệt xén tóc, bọ cánh cam trên cây có múi; ngắt bỏ ổ trứng sâu khoang trên rau; bắt sâu xám gây hại cây con trên rau, đậu. Ngoài ra, có thể sử dụng các chế phẩm BVTV sinh học chứa nấm xanh hoặc nấm trắng để phòng trừ một số loài sâu hại trên rau.
Thực hiện đồng bộ những giải pháp trên sẽ giúp nông dân giảm phụ thuộc vào thuốc hóa học, nâng cao hiệu quả phòng trừ sinh vật gây hại, đồng thời góp phần bảo đảm chất lượng nông sản, bảo vệ sức khỏe con người và môi trường sinh thái.
Duy Học – Hồng Thắm
https://nongnghiepmoitruong.vn/su-dung-thuoc-bao-ve-thuc-vat-trach-nhiem-de-bao-ve-nong-san-moi-truong-d840931.html
